Table of Contents
2 Gravadlax recepten
Hier is het verhaal achter gravadlax (gravad lax) gevolgd door een klassiek, authentiek recept zoals het in Scandinavië wordt gemaakt.
Het verhaal van gravadlax
Gravadlax komt uit Scandinavië, vooral uit Zweden, en gaat terug tot de middeleeuwen.
Waar komt de naam vandaan?
- Gravad betekent ingegraven
- Lax betekent zalm
Vissers zouten en suikeren zalm licht, wikkelden die in schors of doeken en groeven de vis in de koele aarde langs de kust in.
Door de koude en lichte fermentatie werd de zalm:
- langer houdbaar
- mals
- subtiel van smaak
Dit was geen garing, maar een conserveringsmethode.
Later, in de 19e en 20e eeuw, werd gravad lax een delicatesse in plaats van noodvoedsel, en verscheen het op feesttafels, vooral bij:
- Kerst (julbord)
- Midzomer
- Smörgåsbord
Dille werd het kenmerkende kruid — fris, aromatisch en perfect bij vette vis.
Klassiek recept – Gravadlax (Scandinavisch)
Benodigdheden
- Scherpe mes
- Plasticfolie
- Schaal + gewicht (bijv. blik of pan)
Ingrediënten (4–6 personen)
- 1 stuk verse zalmfilet (± 800 g), graatvrij, met of zonder huid
(sushi-kwaliteit aanbevolen) - 60 g grof zeezout
- 40 g suiker
- 1 tl versgemalen witte peper
- 1 grote bos verse dille, grof gehakt
Bereiding
- Meng zout, suiker en peper.
- Leg de zalm met de vleeskant omhoog.
- Wrijf het mengsel gelijkmatig in het visvlees.
- Bedek royaal met dille.
- Wikkel strak in plasticfolie.
- Leg in een schaal en zet er een licht gewicht op.
- Laat 36–48 uur marineren in de koelkast.
→ Keer de zalm elke 12 uur en giet vocht af.
Afwerking
- Spoel de zalm kort af of veeg overtollig mengsel weg.
- Dep droog.
- Snijd flinterdunne plakjes, schuin tegen de draad in.
Klassieke mosterd-dillesaus (hovmästarsås)
Ingrediënten
- 2 el Zweedse grove mosterd
- 1 tl Dijonmosterd
- 1 el suiker
- 1 el witte wijnazijn
- 100 ml zonnebloemolie
- 2 el verse dille, fijngehakt
- Zout en witte peper
Bereiding
- Meng mosterd, suiker en azijn.
- Klop olie er druppelsgewijs door.
- Meng dille erdoor.
- Breng op smaak.
Hoe serveer je gravad lax klassiek?
✔️ Op roggebrood of knäckebröd
✔️ Met gekookte aardappelen
✔️ Met citroen en extra dille
✔️ Als voorgerecht bij feestelijke diners
Tips van de chef
- Gebruik geen jodiumzout → beïnvloedt smaak en textuur.
- Te zout? Volgende keer iets minder zout, of korter marineren.
- Hou maximaal 3–4 dagen in de koelkast.
Biet-gecureerde gravadlax
Prachtige keuze 🌿❤️
Biet-gecureerde gravadlax is klassiek Scandinavisch met een moderne, restaurantwaardige uitstraling. Hieronder vind je het verhaal, gevolgd door een betrouwbaar recept met chef-tips.
Verhaal: biet-gecureerde gravadlax
De biet-variant is een moderne interpretatie van traditionele gravadlax, populair geworden in de Nordic cuisine (New Nordic) vanaf de jaren 2000.
Waarom biet?
- Geeft een dieprode / robijnkleur
- Subtiele aardse zoetheid
- Versterkt de natuurlijke zoetheid van zalm
- Visueel spectaculair voor feestelijke borden
Het is geen gimmick: biet ondersteunt het zout-suikerproces zonder de zalm te overheersen. Daarom zie je deze variant vaak in Scandinavische restaurants, bij kerstbuffetten en in fine dining.
Recept – Biet-gecureerde gravadlax
Ingrediënten (4–6 personen)
- 800 g verse zalmfilet, graatvrij (sushi-kwaliteit)
- 2 middelgrote rauwe bieten, geschild en fijn geraspt
- 60 g grof zeezout
- 40 g suiker
- 1 tl versgemalen witte peper
- 1 kleine bos verse dille, grof gehakt
- Optioneel:
- 1 tl geraspte sinaasappelschil
- 1 el aquavit of gin
Bereiding
- Meng zout, suiker en witte peper.
- Leg de zalm met de vleeskant omhoog.
- Wrijf het zoutmengsel gelijkmatig in het vlees.
- Meng de geraspte biet met de dille (en eventueel citrus/alcohol).
- Verdeel dit mengsel dik over de zalm.
- Wikkel strak in plasticfolie.
- Leg in een schaal met licht gewicht erop.
- Laat 36–48 uur in de koelkast curen.
→ Keer de zalm elke 12 uur en giet het vocht weg.
Afwerking
- Schraap of veeg het bietmengsel weg (niet afspoelen voor maximale kleur).
- Dep droog.
- Snijd flinterdun, schuin tegen de draad.
Mosterd-dillesaus (aanrader)
(Past perfect bij biet)
- 2 el grove mosterd
- 1 tl Dijon
- 1 el honing
- 1 el witte wijnazijn
- 100 ml neutrale olie
- 2 el verse dille
Klop tot een gebonden saus.
Serveertips (Scandinavisch)
✔️ Donker roggebrood of knäckebröd
✔️ Crème fraîche of yoghurt-dillesaus
✔️ Ingelegde komkommer
✔️ Gekookte krieltjes
Chef-tips
- Gebruik handschoenen (biet kleurt sterk).
- Wil je meer kleur? Voeg ½ tl rode wijnazijn toe aan de biet.
- Voor extra diepte: vervang 10 g suiker door lichte basterdsuiker.
- Houdbaarheid: max. 3 dagen (luchtdicht gekoeld).
Seasonal Menu Wizard GPT
Creëert seizoensgebonden menu’s die zijn afgestemd op je kookvaardigheden, ingrediënten en culturele diversiteit. Registreer gratis en gebruik de GPT in het Nederlands. Smakelijk!
Bedankt voor je bezoek, tot gauw! En laat het anderen weten!
Een tartaarse saus is ook lekker bij zalm…